पेरिटोनियल डायलिसिस के हो/ CAPD overview

CAPD (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis) को विस्तृत परिचय

🔹 CAPD के हो ?

CAPD (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis) मिर्गौला (kidney) ले काम गर्ननसकेको अवस्थामा प्रयोग गरिने डायलाइसिसको एक प्रकार हो।
यसमा पेटको भित्री झिल्ली (Peritoneum) लाई प्राकृतिक फिल्टरकोरूपमा प्रयोग गरी रगतबाट फोहोरपदार्थ र अतिरिक्त पानीहटाइन्छ।

👉 “Continuous” = निरन्तर
👉 “Ambulatory” = हिँडडुलगर्न सकिने (बिरामी चलायमान रहन सक्छ)

🔹 CAPD कसरी काम गर्छ ?

CAPD माडायलाइसिस फ्लुइड (Dialysate) पेटभित्र हालिन्छ।

प्रक्रियायसरी हुन्छ :

1. पेटमा सानो शल्यक्रिया गरी क्याथेटर (tube) राखिन्छ
2. डायलाइसिस फ्लुइड पेटभित्र हालिन्छ
3. Peritoneal membrane बाट
   • फोहोर पदार्थ
   • युरिया
   • क्रियाटिनिन
   • अतिरिक्त पानी
     रगतबाट फ्लुइडमा सर्छ
4. केही घण्टापछि फोहोर भएको फ्लुइड बाहिर निकालिन्छ
5. नयाँ सफा फ्लुइड हालिन्छ

➡️ योप्रक्रिया दिनमा ३–४ पटक गरिन्छ

🔹 CAPD को चरणहरू (Steps)

1️⃣ Fill (फ्लुइड हाल्ने)

• सफा डायलाइसिस फ्लुइड पेटमा हालिन्छ

2️⃣ Dwell (बस्ने समय)

• फ्लुइड पेटभित्र 4–6 घण्टा बस्छ
• यस अवधिमा फोहोर पदार्थ सर्छ

3️⃣ Drain (निकाल्ने)

• फोहोर भएको फ्लुइड बाहिर निकालिन्छ

🔹 CAPD का फाइदाहरू ✅

• घरमै गर्न सकिन्छ
• अस्पतालमा बारम्बार जानु पर्दैन
• रगतमा अचानक परिवर्तन हुँदैन
• हृदयका बिरामीका लागि सुरक्षित
• खानपानमा केही लचिलोपन
• दैनिक जीवन तुलनात्मक रूपमा सामान्य

🔹 CAPD का बेफाइदाहरू ❌

• संक्रमण (Peritonitis) को जोखिम
• पेट फुल्ने
• प्रोटिनको कमी हुन सक्छ
• दैनिक अनुशासन चाहिन्छ
• तौल बढ्न सक्छ

🔹 सम्भावित जटिलताहरू ⚠️

• Peritonitis (पेटभित्र संक्रमण)
  • पेट दुख्ने
  • ज्वरो
  • फ्लुइड धमिलो हुनु
• क्याथेटर बन्द हुनु
• हर्निया
• छालामा संक्रमण

🔹 CAPD को लागि उपयुक्त बिरामी 👤

• अन्तिम चरणको मिर्गौला रोग (ESRD)
• अस्पताल टाढा बस्ने
• घरमै उपचार चाहने
• बच्चा र वृद्ध दुवैका लागि उपयुक्त

🔹 खानपान र जीवनशैली 🍎

• नुन कम खाने
• प्रोटिन पर्याप्त लिने
• पानी चिकित्सकको सल्लाह अनुसार
• सरसफाइमा अत्यधिक ध्यान
• हात राम्ररी धोएर मात्र प्रक्रिया गर्ने

🔹 HD (Hemodialysis) र CAPD को तुलना